Η εκπαίδευση των γυναικών - οι γυναίκες στην εκπαίδευση (18ος-20ος αι.) Κοινωνικοί, ιδεολογικοί, εκπαιδευτικοί μετασχηματισμοί και η γυναικεία παρέμβαση - Δαλακούρα, Αικατερίνη; Ζιώγου Καραστεργίου, Σιδηρούλα; Μπονίδης Κυριάκος (Αθήνα : Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 2015)
Το βιβλίο αφορά στην ιστορία της γυναικείας εκπαίδευσης και στο ρόλο των γυναικών στη διαμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος και της εκπαιδευτικής/παιδαγωγικής φιλοσοφίας, και στη συμβολή τους στις πολιτισμικές διεργασίες και στους κοινωνικούς/ιδεολογικούς μετασχηματισμούς της ελληνικής κοινωνίας. Χρονικά καλύπτει την περίοδο από το 18ο αιώνα έως τη μεταπολίτευση και γεωγραφικά και στους δυο /πολιτικούς χώρους, το ελληνικό κράτος και τις κοινότητες του οθωμανικού χώρου. Χωρίζεται σε δυο μέρη: Το πρώτο μέρος αναφέρεται στη συγκρότηση και εξέλιξη του εκπαιδευτικού συστήματος των γυναικών (προσχολική-τριτοβάθμια), με εμπλαισίωση στις μεταβαλλόμενες ιστορικές συνθήκες (πολιτικές οικονομικές, κοινωνικές ιδεολογικές), και στο δεύτερο μέρος αναλύεται η παιδαγωγική, πολιτισμική δράση των γυναικών και το ‘παράδοξο’ της γυναικείας διδασκαλίας. Σκοπός του βιβλίου είναι να δοθεί μια ολοκληρωμένη (θεματικά και χρονικά) ιστορία της γυναικείας εκπαίδευσης, να τονιστεί η γυναικεία συμβολή και ο έμφυλος παράγοντας στις εκπαιδευτικές κοινωνικές εξελίξεις/αλλαγές. Πιο συγκεκριμένα η δομή-θεματολογία του βιβλίου είναι η ακόλουθη Μέρος Α: Ιδεολογικές συγκρούσεις και θεσμικές κατακτήσεις: η συγκρότηση του εκπαιδευτικού συστήματος των γυναικών - Λόγοι ‘περί γυναικών’ (φύση, κοινωνικός ρόλος, εκπαίδευση, δικαιώματα, εργασία) - οι αντιφάσεις - Η γέννηση, διαμόρφωση και εξέλιξη του εκπαιδευτικού συστήματος (προσχολική –τριτοβάθμια) - Μεταρρυθμιστική παιδαγωγική-νέες προτάσεις - Εκπαίδευση –εργασία –επιστήμες - Γυναικεία κινήματα-συλλογική δράση-φεμινιστικό κίνημα Μέρος Β΄: Γυναίκες και εκπαίδευση –οι γυναίκες στην εκπαίδευση - Οι αντιφάσεις επαγγελματικής και προσωπικής ζωής - Ατομική- συλλογική δραστηριότητα (φεμινιστική, φιλανθρωπική, κοινωνική, συνδικαλιστική, πολιτική) - Εκδοτική δραστηριότητα - Εκπαιδευτική/παιδαγωγική δραστηριότητα Το βιβλίο απευθύνεται σε προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς φοιτητές/τριες, αλλά και ερευνητές/τριες των σχετικών επιστημονικών πεδίων.
ΠρόλογοςΚεφάλαιο 1. Η αναβίωση του γυναικείου ζητήματος (18ος-19ος αι.)Βιβλιογραφία/ΑναφορέςΚεφάλαιο 2. Διαμορφώνοντας την ταυτότητα των γυναικών τον 19ο αιώναΒιβλιογραφία/ΑναφορέςΠαράρτημα Ι – ΟργανογράμματαΠαράρτημα ΙΙ – ΤεκμήριαΠαράpτημα ΙΙΙ - ΠίνακεςΚεφάλαιο 3. Αναδιαμορφώνοντας την ταυτότητα των γυναικών (Μεσοπόλεμος – Μεταπολίτευση)Βιβλιογραφία/ΑναφορέςΠαράpτημα Ι - ΠίνακεςΚεφάλαιο 4. Πανεπιστημιακή εκπαίδευση - Γυναίκες και επιστήμη στην Ελλάδα (1890-1976) Βιβλιογραφία/ΑναφορέςΠαράρτημα Ι – ΤεκμήριαΚεφάλαιο 5. «Περίεργον τι τέρας: η διδασκάλισσα»: παραδοξότητες, αντιφάσεις,διλήμματα και υπερβάσειςΒιβλιογραφία/ΑναφορέςΠαράρτημα Ι – ΤεκμήριαΚεφάλαιο 6. Γυναικεία εγγραμματοσύνη: Κοινωνική παρουσία και παρεμβάσεις Βιβλιογραφία/ΑναφορέςΚεφάλαιο 7. Γυναίκες εκπαιδευτικοί και η διαμόρφωση της εκπαιδευτικής θεωρίας και πράξης Βιβλιογραφία/Αναφορές
Keywords: Women in Education -- History -- 18th - 20th Century; Γυναίκες παιδαγωγοί; Ιστορία των εκπαιδευτικών θεωριών; Πανεπιστημιακή εκπαίδευση; Γυναικείος τύπος; Ιστορία των γυναικών και του φύλου; Εκπαίδευση και επιστήμες της αγωγής -- Πολιτικές διοίκησης -- Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση; Εκπαίδευση και επιστήμες της αγωγής -- Εκπαίδευση (ανά ομάδα) -- Εκπαίδευση κοριτσιών; Εκπαίδευση και επιστήμες της αγωγής -- Εκπαίδευση (ανά ομάδα) -- Κοινοτική εκπαίδευση; Ιστορία -- Ειδικές ιστορίες -- Ιστορία του τύπου; Ιστορία -- Ειδικές ιστορίες -- Ιστορία του φεμινισμού; Ιστορία -- Γενική ιστορία,θεωρία -- Οθωμανική ιστορία; Εκπαίδευση και επιστήμες της αγωγής -- Πεδία της παιδαγωγικής -- Συγκριτική και ιστορική παιδαγωγική